Frank Prins over mantelzorgen. Mantelzorgen leer je niet uit een boek. Ik in ieder geval niet. Ik leerde het met vallen en opstaan. (herziene versie)
Samen met mijn vrouw zorg ik al lange tijd voor onze zoon met een meervoudige handicap. Hij woont thuis en heeft hulp nodig bij alle ADL-activiteiten. Dat betekent dat ons leven al jaren in het teken staat van zorg. En wie zorgt, komt vroeg of laat dilemma’s tegen.
In deze blog deel ik wat ik onderweg heb geleerd.
1. Omgaan met het lot van je kind
Als je zorgt voor je eigen kind – een kwetsbaar mens – trek je zijn lot diep naar je toe. Ik wilde zijn situatie verbeteren, hem een ander leven geven. Maar sommige dingen kun je simpelweg niet veranderen. Dat besef voelde lange tijd als falen. Alsof ik tekortschiet.
Het lot van mijn zoon drukte soms letterlijk op mijn schouders. Tot ik leerde onderscheiden: wat kan ik beïnvloeden, en wat niet?
Ik kan de oorzaak van zijn beperkingen niet wegnemen. Wat ik wél kan doen, is bijdragen aan zijn kwaliteit van leven. Dáár ligt mijn invloed. En dat is al heel veel.
2. Veranderende zorgtaken
Zorg is nooit statisch. Aandoeningen veranderen, behoeften veranderen, situaties veranderen. En elke verandering vraagt iets nieuws van jou als mantelzorger.
Ik wilde lange tijd alles zelf doen. Dat voelde als mijn verantwoordelijkheid. Maar je kunt niet alles alleen. Dat erkennen vond ik misschien nog wel het moeilijkst.
Wat ik leerde: doe de zorgtaken die bij je passen en die je aankunt. Voor andere taken mag – nee, móet – je hulp zoeken. Mantelzorgen is geen soloproject.
3. Steeds maar doorgaan
Dit hoor ik vaak van andere mantelzorgers: je gaat door. En nog eens door. En nog eens. Tot je op een dag merkt dat je roofbouw hebt gepleegd op jezelf.
Ik had periodes waarin mijn energie op was. Alles voelde zwaarder. Ik werd somberder. En toch bleef ik doorgaan.
Tot ik inzag: als ik niet herstel, houd ik het op lange termijn niet vol.
Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar ik ben bewust tijd gaan reserveren voor ontspanning. Niet als luxe, maar als noodzaak. Herstel is geen zwakte. Het is onderhoud.
Vastlopen? Kijk opnieuw
Als je vastloopt in de mantelzorg, kijk dan eerlijk naar de zorgsituatie én naar jezelf.
Waar zit de knel?
Wat vraagt te veel van je?
Wat kan anders?
Probeer iets uit. Evalueer. Stel bij. Mantelzorg is voortdurend zoeken naar balans.
Weten wat je belasting is
Overbelasting voorkom je niet alleen met goede bedoelingen. Het begint met inzicht in je eigen belasting.
Daarom ontwikkelen Chateau Santé en HealthinTransition een meetinstrument voor mantelzorgers: de spankrachtapp.
Met deze app kun je zien hoe het met je belasting staat. De uitkomst wordt weergegeven in groen, geel of rood – een eenvoudig signaal dat helpt om tijdig bij te sturen. De spankrachtapp komt medio 2026 beschikbaar.
Mantelzorgen leer je niet in één keer. Het is een proces van vallen, opstaan en opnieuw afstemmen.
Wat ik leerde? Je hoeft het niet perfect te doen. En je moet goed voor jezelf blijven zorgen. Alleen dan kun je er duurzaam voor een ander zijn.
HealthinTransition richt zich op het versterken van (mantel)zorg en mantelzorgers. Wilt u hierover praten, neem dan contact op met ons of stuur een mail aan a.oosterlee@healthintransition.nl of f.prins@healthintransition.nl.